اى مردم علىّ بن ابى طالب ولىّ شما پس از خدا و رسول اوست . . . خداوند در اين باره چنين نازل كرده است : إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا . . . . . . « 1 » در تفسير آيه تبليغ با تفصيل و با شواهدى بسيار از منابع اهل سنت در اين باره بحث شد . در برخى از روايات ائمّه طاهرين عليهم السّلام نيز همانند تفسير پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ، آيه را معنا كرده‌اند مانند اين حديث از ابى عبد اللّه الصادق عليه السّلام كه مىفرمايد : إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ وَ الَّذِينَ آمَنُوا . . . يعنى اولى بكم أى أحق بكم و بأموركم و أنفسكم و أموالكم . « 2 » اهل سنت سه نوع تلقى از آيات ولايت دارند ، اين تنوع ناشى از پذيرش روايات در مورد نزول آيات ولايت يا عدم پذيرش آن با چگونگى الغاى خصوصيت از مورد نزولشان مىباشد . گروه اول : اين گروه با پذيرش احاديث تصدق انگشتر از سوى امام على عليه السّلام ، بدون الغاى خصوصيت از آنها ، آيات ولايت را تنها بر همان معناى مورد نزول حمل مىكنند . اين نوع تفسير از آيه ريشه در عصر صحابه دارد ، در بين صحابه ، كسى منكر نزول اين آيات در حادثه تصدق انگشتر به وسيله امام على عليه السّلام نيست و كسى از آنان معناى آيه را با القاى خصوصيت از رخداد نزول آن ، تعميم نداده است در عصر تابعين نيز اين انديشه در نزد برخى از آنان مورد پذيرش بوده است ، به زودى با اسامى صحابه و تابعين در اين مورد آشنا خواهيد شد . از اين گروه مىتوان ، به « جصاص » ( ابو بكر ، احمد رازى ، م / 370 ق ) . « 3 » و « الكيا الطبرى » ( ابو الحسن ، على الطبرى الهراسى م / 504 ق ) « 4 » را نام برد .

--> ( 1 ) . به نقل از : على ابن طاووس ، التحصين لأسرار ما زاد من اخبار كتاب اليقين ، ص 80 . ( 2 ) . الكافى ، ج 1 ، ص 288 ، ح 3 ؛ عيون اخبار الرضا ، ج 1 ، ص 215 ( 3 ) . ابو بكر جصاص ، احكام القرآن ، « باب العمل اليسير في الصلاة » ، ج 2 ، ص 558 ( 4 ) . به نقل از ، محمد قرطبى ، الجامع لاحكام القرآن ، ج 6 ، ص 221 ( درباره ترجمه الكيا الطبرى ، ر . ك : محمد ذهبى ، ميزان الاعتدال ، ج 19 ، ص 350 ، رقم ترجمه 207 ) . شايد بتوان « حسن بن محمد بن حسين القمى النيشابورى » را نيز در زمره همين گروه قرار داد وى پس از آنكه مناقشات